XÜLASƏ
Tərəfimizdən təklif edilən təkmillləşdirilmiş septoplastika əməliyyatının effektivliyinin dəyərləndirilməsi üçün klinik, instrumental olaraq müqayisəli aspektdə təyin edilməsi məqsədi qarşıya qoyulmuşdir. Tədqiqata burnun kosmetik əməliyyatı keçirmiş 95 xəstə daxil edilmişdir. Onlar iki qrupa ayrılmışdır. Tərəfimizdən təklif edilən metodla septoplastika aparılmış 48, müqayisə qrupuna isə ənənəvi septoplastika aparılmış 47 nəfər daxil edilmişdir. Əməliyyatdan əvvəl burun tıxanıqlığı əlaməti, tənəffüs çətinliyi, yuxu pozuntusu hər iki qrupda yüksək tezliklə qeydə alınmışdır. Burun tutulması əməliyyatdan əvvəl qruplar arasında statistik fərq olmamışdır. Əməliyyatdan 3 ay sonra burun tutulması üzrə qruplar arasında əhəmiyyətli fərq yaranmışdır, yəni qısa müddətli dövrdə burun tutulmasının inkişafı qruplar üzrə fərqlənmişdir. Boğazda quruluq şikayətinə baxıldığında, əməliyyatdan əvvəl qruplar arasında fərq müşahidə olunmamışdır. Əməliyyatdan sonra isə qruplar arasında statistik cəhətdən əhəmiyyətli fərq yaranmışdır, bu da əməliyyatın boğaz quruluğuna qruplar üzrə fərqli təsir göstərdiyini göstərir. Baş ağrısı şikayətləri gəldikdə isə həm əməliyyatdan, həm də əməliyyatdan sonra qruplar arasında statistik fərq yaranmamışdır. Bu o deməkdir ki, əməliyyatlar baş ağrısına qruplar üzrə fərqli təsir göstərməmişdir. Əməliyyatdan sonra hər iki qrupda bu parametrlər üzrə azalma olsa da, bu əsas qrupda daha sürətli və davamlı olaraq baş vermişdir. Apardığımız kompleks klinik müayinələrin nəticələrinə əsasən təkmilləşdirilmiş septoplastika taktikası ilə əməliyyat olunmuş əsas qrupda bərpa daha sürətli getmiş, simptomlar daha erkən aradan qalxmış, və xəstə məmnuniyyəti daha yüksək olmuşdur.
Açar sözlər: burun deformasiyaları, septoplastika , tənginəfəslik, baş ağrısı, burun tutulması

---

ƏDƏBİYYAT

1. Rasti M, Talebian E. Evaluation of Clinical Outcomes and Satisfaction of Septoplasty with or without Smasectomy with the Aim of Thinning the Nasal Tip in Patients with Thick Nasal Skin // World J Plast Surg. 2022 Jul;11(2):117-128. https://doi.org/10.52547/wjps.11.2.117.
2. Bouaoud J, Loustau M, Belloc JB. Functional and Aesthetic Factors Associated with Revision of Septoplasty //Plast Reconstr Surg Glob Open. 2018 Sep 5;6(9):e1884. https://doi.org/10.1097/GOX.0000000000001884
3. Tormin P.F., Crosara B., Nunes F.B. et al. Septoplasty Complications and Reoperations: Systematic Review // Int. Arch. Otorhinolaryngol. 21 (01), Jan-Mar 2017, p.97-101
4. Saban Y., Polselli R., Polselli A. Preservation Septoplasty: Techniques and long-term results // Facial Plastic Surgery Clinics, 2020, Vol. 28, Issue 3, p. 279-288. https://doi.org/10.1093/asj/sjx180.
5. Rhee J.S., Sullivan C.D., Frank D.O. Evaluation of quality of life in functional septoplasty patients using NOSE and ROE scales // Otolaryngology–Head and Neck Surgery, 2014, Vol. 150(5), P. 873-879. https://doi.org/10.5455/msm.2025.37.43-47.
6. Saban Y., Polselli R., Polselli A. Preservation Septoplasty: Techniques and long-term results // Facial Plastic Surgery Clinics, 2020, Vol. 28, Issue 3, P. 279-288. https://doi.org/10.1053/ajot.2002.30987.
7. Papadopulos NA, Liebmann J, Kloeppel M. et al. Quality of Life after Septoplasty: A Prospective Study // Facial Plast Surg. 2021 Oct;37(5):639-645. https://doi.org/10.1016/j.bjps.2019.04.008
8. Jahandideh H., Biglari Abhari M., Arab M. et al. Reliability and Validity of the Persian Nose Obstruction Symptom Evaluation (NOSE) Scale // World J Plast Surg. 2024;13(2):25-319. https://doi.org/10.61186/wjps.13.2.25.
9. Delgado D.A., Lambert B.S., Boutris N. et al. Validation of Digital Visual Analog Scale Pain Scoring With a Traditional Paper-based Visual Analog Scale in Adults // J Am Acad Orthop Surg Glob Res Rev. 2018 Mar 23;2(3):e088. https://doi.org/10.5435/JAAOSGlobal-D-17-00088.
10. Lee M.R., Malafa M., Roostaeian J. et al. Soft-tissue composition of the columella and potential relevance in septoplasty // Plast Reconstr Surg. 2014 Oct;134(4):621-625. https://doi.org/10.1097/PRS.0000000000000438.